آیندهی گوشی های هوشمند در سال 2025 موضوعیست که همه این روز ها یا درباره آن و یا به شکلی دیگر از آن بحث میکنند که آینده تکنولوژی به چه شکل است که ما امروز در بلاگ ایلیا چشمی درباره بخش کوچکی از تکنولوژی صحبت میکنیم.
مقدمه
گوشی های هوشمند امروز دیگر صرفاً ابزار ارتباطی نیستند؛ تبدیل شدهاند به هسته یک اکوسیستم دیجیتال که در آن «ارتباط»، «حسگری» و «هوشمندی» در هم آمیختهاند. در سال ۲۰۲۵، ما شاهد مرحلهای هستیم که فناوریهای پشت گوشیهای هوشمند نه تنها بهبود مییابند، بلکه خود دستگاهِ گوشی بهعنوان «پلتفرم هوشمند» تعریف متفاوتی خواهد یافت. در این مقاله، با تمرکز بر جنبههای فنی و تخصصی، به بررسی ترندهای کلیدی، چالشها، فرصتها و دستاوردهای مورد انتظار برای گوشیهای هوشمند در این سال میپردازیم.
روندهای کلیدی فناوری برای گوشی های هوشمند در ۲۰۲۵
۱. هوش مصنوعی و تجربه کاربری پیشبینیکننده در گوشی های هوشمند
یکی از مهمترین مؤلفههایی که گوشی های هوشمند ۲۰۲۵ را متمایز میکند، استفاده گستردهتر از هوش مصنوعی (AI) در داخل دستگاه و به صورت ترکیبی با خدمات ابری است. به گفتهٔ IDC، یک سوم درآمدهای مرتبط با هوش مصنوعی در سهماهه آخر ۲۰۲۴ از دستگاههایی آمده است که دارای «پردازندههای هوش مصنوعی» بودهاند. NIQ+1
هوش مصنوعی در این حوزه به شکلهای زیر نمود پیدا میکند:
-
دستیارهای زبانی مبتنی بر مدلهای بزرگ زبان (LLM) که رفتاری شبیه به انسان دارند و قادرند محاوره را درک کنند. Bernard Marr+1
-
بهینهسازی منابع داخلی گوشی های هوشمند (پردازنده، باتری، حافظه، گرما) به صورت پیشبینیکننده — گوشی میتواند «بداند» که شما چه استفادهای دارید، و بر اساس آن منابع را هوشمندانه تخصیص دهد. Bernard Marr
-
عکسبرداری و ویدیوهای هوشمند: حذف نویز، تشخیص صحنه، تنظیم خودکار، حتی پیشنهادات هوشمند برای بهبود عکسها.
این روند مهم است زیرا در بازار اشباعشدهٔ گوشی، تولیدکنندگان دنبال تفاوتی هستند که بتواند دستگاهشان را از رقبا متمایز کند؛ هوش مصنوعی یکی از این تفاوتهاست. NIQ
اما چالشها هم وجود دارد: نگرانیهای حریم خصوصی، پردازش محلی یا ابری، مصرف انرژی و قابلیت واقعی بودن این کاربردها برای کاربران نهایی.
۲. ارتباطات پیشرفته: ۵G پیشرفته، eSIM و چندرسانهای
گوشی های هوشمند ۲۰۲۵ با زیرساخت ارتباطی پیشرفتهتری همراه خواهند بود:
-
طبق گزارش Global Certification Forum (GCF)، سهم دستگاههای مجهز به ۵G در تأییدیهها در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴۸٪ رسید، و بیش از دو-سوم گوشی های تأییدشده از ۵G پشتیبانی داشتند. globalcertificationforum.org
-
همچنین، استفاده از eSIM (یا Remote SIM Provisioning) نیز افزایش قابلتوجه داشته: در سال ۲۰۲۴ بیش از نیمی از گوشی های تأییدشده دارای eSIM بودند. globalcertificationforum.org
-
از سوی دیگر، ارتباطات چندگانه نسلها (۴G، LTE، و همچنان نقش LTE) ادامه دارد؛ یعنی سازگاری با نسلهای قدیمیتر اهمیت دارد. globalcertificationforum.org
در نتیجه، گوشی های هوشمند ۲۰۲۵ افزون بر سرعت و ظرفیت بیشتر، باید انعطاف بیشتری در اتصال، چندشبکهای بودن، جابجایی بین حالتها و مدیریت مصرف انرژی ارائه دهند.
۳. نمایشگرها، فرمفاكتورها و طراحی
طراحی فیزیکی گوشیهای هوشمند نیز به مرحله جدیدی وارد شده است:
-
شاهد افزایش گوشیهای هوشمند با فرمفاكتورهای تاشو (foldable)، چندصفحهای، یا با نمایشگرهای بسیار بزرگتر و نازکتر هستیم. Bernard Marr
-
توسعه فناوری نمایشگرها (OLED، میکرو-LED، نمایشگرهای انعطافپذیر) و بهبود نرخ نوسازی، روشنایی، رنگها و مصرف انرژی.
-
همچنین سازگاری با طراحی پایدار، موادی که قابل بازیافت هستند، و قابلیت تعمیر راحتتر. در مقالهٔ Marr آمده است که تولیدکنندگان بزرگ مانند Apple و Samsung در این راستا فعال هستند. Bernard Marr
فرمفاكتورها به تنهایی دیگر صرفاً «اندازه» نیستند؛ بلکه تجربه کاربری را تحت تأثیر قرار میدهند (مثلاً حالت «باز شده» در گوشی تاشو برای مالتیتسکینگ، یا نمایشگر ثانویه برای اعلانها). از طرفی چالشی مثل گرم شدن دستگاه، ضخامت بدنه، و دوام مفصلها (hinges) نیز باقی است.
۴. باتری، شارژ و مواد نوآورانه
باتریها و شارژ دستگاهها همیشه یکی از محدودیتهای بزرگِ گوشیهای هوشمند بودهاند. در سال ۲۰۲۵، سه حوزه مهم در این زمینه برجسته میشوند:
-
بهبود فناوری باتری گوشی های هوشمند: مثلاً باتریهای حالت جامد (solid-state) که وعده میدهند عمر بیشتر، ایمنی بالاتر و شارژ سریعتر داشته باشند. Bernard Marr
-
شارژ سریعتر و بیسیم بهتر: بهبود شارژ بیسیم، کاهش حرارت، و شارژ معکوس (Reverse Wireless Charging) از الزامات هستند.
-
مواد نوآورانه و طراحی ماژولار در گوشی های هوشمند: استفاده از مواد بازیافتی، ماژولهای قابل تعویض، گوشیهایی که تعمیرپذیری بهتری دارند. این مورد هم جزو روندهایی است که Marr به آن اشاره میکند. Bernard Marr
در کنار اینها، گوشیهای ۲۰۲۵ باید قادر باشند مدیریت انرژی هوشمندانهتری داشته باشند — نه فقط ظرفیت بیشتر باتری، بلکه مصرف کمتر، بهینهسازی هوشمند، و عملکرد پایدار حتی در شرایط بحرانی.
۵. امنیت، حریم خصوصی و پایداری گوشی های هوشمند
دو موضوع «امنیت» و «پایداری» بهطور فزایندهای در اولویت تولیدکنندگان گوشی قرار گرفتهاند:
-
با گسترش بهکارگیری حسگرها، هوش مصنوعی و دادههای شخصی، حفاظت از حریم خصوصی و اطلاعات شخصی کاربر به موضوعی کلیدی تبدیل شده است. Marr بیان میکند که تولیدکنندگان باید «شفافیت» در استفاده از دادهها و قابلیتهای محافظتی قوی ارائه دهند. Bernard Marr
-
پایداری محیطزیستی: استفاده از مواد بازیافتی، قابلیت تعمیرپذیری، کاهش مصرف انرژی، طراحیهای «سبز» — همگی بهعنوان معیارهای جدید ارزشی در بازار گوشی مطرح هستند. Bernard Marr
این دو حوزه را میتوان بهعنوان عوامل مکمل دید: قدرتمند بودن دستگاه بهتنهایی کافی نیست؛ بلکه انتخاب یک گوشی، معنایی بیشتر نسبت به فقط ویژگیهای فنی پیدا کرده است.
نوآوریهای فنی برجسته در گوشیهای هوشمند ۲۰۲۵
در این بخش، برخی از فناوریهای نوظهوری که انتظار میرود در گوشیهای هوشمند ۲۰۲۵ دیده شوند (یا بیشتر به بلوغ برسند) را بررسی میکنیم.
۱. پردازندههای چند هستهای هوش مصنوعی در گوشی های هوشمند
برای اینکه ویژگیهای هوش مصنوعی داخل گوشی های هوشمند قابلاستفاده باشند (مثل تشخیص صحنه، پردازش محلی، کاهش تأخیر) نیاز به پردازندههایی با قابلیتهای ویژه وجود دارد. تولیدکنندگان تراشه مثل Qualcomm، MediaTek و Apple در حال طراحی هستههایی هستند که علاوه بر پردازش معمول، واحدهای اختصاصی برای AI، عصبیپردازش (NPU) و حتی یادگیری ماشین داخل دستگاه دارند. این موضوع در گزارشهای تحلیلی بازار بهروشنی دیده میشود. NIQ+1
مزایای چنین پردازندههایی عبارتاند از: سرعت بیشتر اجرای الگوریتمهای AI، کاهش نیاز به ارسال داده به ابر، مصرف انرژی پایینتر، و پاسخگویی بهتر به کاربر.
۲. حسگرها و «ادراک» دستگاه — از عکس تا واقعیت افزوده
گوشیهای هوشمند امروز فقط دوربین و میکروفون ندارند؛ آنها به حسگرهای متنوعی مجهز شدهاند: LiDAR، مادونقرمز، تشخیص عمیق، تشخیص صدا، سنسورهای سلامت، حرارتی و حتی حسگرهای ترکیبی. در ۲۰۲۵، انتظار میرود این حسگرها گستردهتر و کاربردیتر شوند:
-
واقعیت افزوده (AR) و واقعیت ترکیبی (MR) با گوشیها، با قدرت بیشتری اجرا خواهد شد؛ دستگاه قادر خواهد بود پیرامونش را «ببیند» و روی آن پردازش کند.
-
حسگرهای ادراکی (Integrated Sensing And Communication – ISAC) که در گزارش Ericsson بهعنوان یکی از چهار روند مهم فناوری ۲۰۲۵ معرفی شدهاند. ericsson.com
-
بهبود عملکرد دوربینها: حسگرهای بزرگتر، زوم پریسکوپی، تثبیتکنندههای پیشرفته، ترکیب هوش مصنوعی برای پردازش تصویر.
به بیان دیگر، گوشی میشود عامل ادراکِ محیط — نه فقط نمایشگر محتوا.
۳. اتصال چندرسانهای و شبکههای جدید در گوشی های هوشمند
گوشیهای هوشمند ۲۰۲۵ از نظر اتصال فراتر از ۵G خواهند رفت (یا حداقل در آمادهسازی برای نسل بعدی هستند):
-
شبکههای ۵G Stand-alone (SA) که بهطور کامل مستقل از زیرساخت ۴G عمل میکنند، در حال گسترشاند. گزارش GCF نشان میدهد ۹۶.۴٪ از دستگاههای تأییدشده ۵G، از حالت SA پشتیبانی میکنند. globalcertificationforum.org
-
نسل بعدی (۶G) شاید هنوز تجاری نشده باشد، اما زیرساختها و آزمایشات آن در حال شکلگیری هستند. شرکتهایی مثل Ericsson به توسعه معماریهای شبکه باز، چندلایه و هوشمند اشاره کردهاند. ericsson.com
-
چندپروتکلی (multi-bearer) بودن، یعنی گوشی که به صورت همزمان به WiFi6/7، 5G، حیثیت کمتاخیر و حتی شبکههای ماهوارهای متصل است. این نوع اتصال برای واقعیت افزوده، بازیهای آنلاین، کارهای حساس به تأخیر، ضروری است.
۴. طراحی ماژولار و قابلیت تعمیر بالاتر در اینده گوشی های هوشمند
در بازارهایی که مصرفکننده به دوام، تعمیرپذیری و محیطزیست توجه دارند، طراحی ماژولار اهمیت مییابد:
-
دستگاههایی که کاربر میتواند راحتتر قطعاتی مثل باتری، نمایشگر، دوربین را تعویض کند.
-
استفاده از مواد بازیافتی، کاهش قطعات یکبارمصرف الکترونیکی. ترند پایداری یکی از محورهای مقاله Marr بود. Bernard Marr
-
این طراحی نه فقط برای محیطزیست؛ بلکه برای کاهش هزینه مالکیت طولانیمدت هم اهمیت دارد.
۵. واقعیت افزوده، واقعیت مجازی و صفحهنمایشهای همهجانبه
با افزایش قدرت محاسباتی و اتصال بهتر، گوشیها نقش مهمی در اکوسیستم AR/VR خواهند داشت:
-
نمایشگرهایی با نرخ بهروزرسانی بالا، روشنایی بیشتر، زاویه دید وسیعتر، و شاید نمایشگرهای کمانرژی برای استفاده مداوم.
-
ترکیب گوشی با گجتهای جانبی، مثل هدستهای واقعیت افزوده یا VR. روند این حوزه در گزارش BuildFire هم منعکس شده است. Buildfire
تجربههای جدید کاربری همچون «گوشی بهعنوان درگاه AR» در محیطهای کاری، آموزشی و سرگرمی.
عینک های واقعیت مجازی فرصتها و چالشها
در کنار اینکه فناوریهای جدید، فرصتهای زیادی ایجاد میکنند، چالشهای قابلتوجهی نیز وجود دارد. در ادامه به مهمترین آنها میپردازیم.
فرصتهای گوشی های هوشمند
-
بازار دستگاههای هوشمندتر: دستگاههایی که فقط «گوشی» نیستند بلکه «همیار هوشمند» کاربر خواهند بود؛ امکان خدمات جدید، پلتفرمهای نرمافزاری، اشتراکهای سرویس.
-
تمایز برندها از طریق فناوری: با اشباع بازار از نظر سختافزاری پایه (مثلاً همه گوشیها ۱۲ گیگابایت رم دارند)، تولیدکنندگان باید با ارائه قابلیتهای هوشمند، حسگرهای نوآورانه، طراحی متفاوت، خود را متمایز کنند.
-
افزایش عمر مفید دستگاه و کاهش هزینه مالکیت: با طراحی ماژولار و تعمیرپذیری بالا، مصرفکننده ممکن است نگهداری دستگاه را طولانیتر کند، که برای برندها به معنی وفاداری بیشتر است.
-
تبدیل گوشی به پلتفرم خدمات: گوشیهای هوشمند میتوانند هاب خدمات دیجیتال برای سلامت، خانه هوشمند، واقعیت افزوده، بازیها و غیره شوند.
چالشهای گوشی های هوشمند
-
مصرف انرژی و گرما: با افزایش قابلیتها (AI، حسگرهای متعدد، شبکههای پرسرعت)، مصرف انرژی و تولید گرما یکی از بزرگترین مشکلات خواهد بود؛ مدیریت آن برای تولیدکنندگان مهم است.
-
حریم خصوصی و امنیت: هرچه گوشیها هوشمندتر شوند و دادههای بیشتری جمع کنند، ریسکهای امنیتی و حفظ حریم خصوصی جدیتر میشوند. برندها باید اعتماد کاربران را جلب کنند. NIQ+1
-
هزینهها و قیمت رقابتی: فناوریهای جدید معمولاً هزینهبر هستند؛ حفظ تعادل قیمت، امکانات و کارایی برای بازارهای مختلف (بهویژه بازارهای در حال توسعه) یک چالش اساسی است.
-
مشکل تعمیرپذیری و گردآوری داده: طراحی ماژولار میتواند هزینههای تعمیر را کاهش دهد، اما نیازمند زنجیره تأمین متفاوت، استانداردسازی و آموزش کاربران است.
-
تمایل به نوآوری واقعی: شاید تولیدکنندگان وعدههای زیادی بدهند، اما تبدیل این وعدهها به تجربه ملموس کاربر زمانبر است.
چشمانداز بازار گوشیهای هوشمند تا سال ۲۰۲۵ با ایلیا چشمی
با توجه به روندها و فناوریهای ذکرشده، میتوان چند سناریوی قابل تصور برای بازار گوشیها تا پایان سال ۲۰۲۵ شناسایی کرد:
-
افزایش تقسیمبندی بازار:
گوشیها به چند دسته کاملاً متفاوت سوق پیدا خواهند کرد:-
مدلهای پرچمدار با فناوریهای نوآورانه (هوش مصنوعی، نمایشگر تاشو، حسگرهای پیشرفته)
-
مدلهای میانرده که بسیاری از قابلیتهای اصلی را دارند ولی با قیمت پایینتر
-
مدلهای «پایدار» یا تعمیرپذیر ویژه کاربرانی که دوام و محیطزیست برایشان مهم است
-
-
افزایش دوره نگهداری گوشی:
با افزایش تعمیرپذیری و کاهش تفاوتهای سختافزاری سال به سال، ممکن است کاربران گوشیهای خود را مدت بیشتری نگه دارند. این روند میتواند رشد بازار را کند کند اما فرصت سرویسها را افزایش دهد. گزارش NielsenIQ به این موضوع اشاره کرده است. NIQ -
افزایش نقش نرمافزار و سرویسها:
سختافزار تقریباً به سطح مطلوب رسیده است؛ بنابراین تفاوت بیشتر برآمده از نرمافزار، اپلیکیشنها، خدمات هوشمند و تجربه کاربری خواهد بود. تولیدکنندگان ممکن است بر مدلهای تجاری مبتنی بر سرویس بازسازی شوند. -
تمرکز بیشتر بر بازارهای در حال توسعه:
با اشباع بازارهای پیشرفته، رشد بیشتر در بازارهایی خواهد بود که هنوز توسعهیافته نیستند؛ در این بازارها هزینه، دوام، تعمیرپذیری و خدمات پس از فروش مهمتر خواهند بود.
در انتها :
سال ۲۰۲۵ را بدون اغراق میتوان «عصر تکامل گوشیهای هوشمند» نامید. گوشیها فقط دستگاهی برای تماس یا پیام نخواهند بود؛ بلکه بخشی از زندگی روزمره، خدمات هوشمند، ارتباطات چندرسانهای و تجربههای فراگیر خواهند شد. ترکیب هوش مصنوعی، ارتباطات پیشرفته، طراحی نوآورانه، باتری بهتر، پایداری محیطی و امنیت بیشتر، شرایط را برای یک جهش جدّی فراهم کردهاند.
با این حال، جهش تنها از فناوری نیست؛ بلکه از تجربهٔ واقعی کاربر، مدلهای تجاری جدید، اعتماد به برند و پشتیبانی پس از فروش شکل میگیرد. تولیدکنندگان و توسعهدهندگان باید توانمندیهای فنی را با نیازهای کاربران، اخلاق فناوری، مقررات حریم خصوصی و محیطزیست همراستا کنند.
در نهایت، ایلیا چشمی میگوید اگر شما در جستوجوی خرید گوشی در ۲۰۲۵ هستید، یا اگر در زمینه توسعه اپلیکیشن یا خدمات موبایل فعالیت دارید، نگاه داشتن این مسیرها و ترندها الزامیست: دستگاهی که خریداری میکنید یا توسعه میدهید، باید فراتر از «گوشی» باشد — باید «ابزار هوشمند زندگی دیجیتال» باشد.
-